«نسیم آنلاین» بررسی کرد// بخش اول

جایگزین شیخ "مصلحت" کیست؟

هاشمی دارای دو بعد حقوقی(ریاست مجمع تشخیص) و حقیقی یعنی حَکَم و ریش‌سفید اصلاح‌طلبان و اعتدالیون بود، کارشناسان می‌گویند یافتن جایگزین برای جایگاه حقوقی او به مراتب ساده‌تر از نقش حقیقی هاشمی است.

هاشمی

همه نقش هایی که آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در این سالها بازیگر آنها بوده بعد از فوت او بدون صاحب باقی مانده و خیلی ها به دنبال این هستند که بدانند چه فرد یا افرادی می توانند جایگاه حقوقی و حقیقی او را پر کنند.

گروه سیاسی «نسیم آنلاین»::‌ هاشمی رفسنجانی مرد پیچیده  میدان سیاست ایران فوت کرد و حالا شاید مهمترین سوالی که اذهان کارشناسان و حتی بسیاری از مردم را به خود جلب کرده این باشد که چه کسی قرار است جای خالی هاشمی رفسنجانی را در فضای سیاسی ایران پر کند؟

جای خالی کسی که از آغازین روزهای انقلاب تا لحظه پایانی عمر در سطح اول میدان سیاست ایران نقش آفرینی کرد. کسی که حتی در شکل‌گیری نظام اسلامی موثر بود و به جز رهبری همه سطوح مدیریتی و جایگاه های مهم و کلیدی از شورای انقلاب تا ریاست قوای مقننه و مجریه و حتی ریاست خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام را تجربه کرده بود و پس از آیت الله خامنه‌ای یکی از موثرترین بازیگران سیاسی دوران پس از جنگ تحمیلی بود.

البته وجوه سیاست‌ورزی هاشمی به هیچ عنوان محدود به سمت‌ها و پست هایی نبود که او در دوران انقلاب تصدی‌گر بوده است چرا که بی شک دامنه اقدامات و کنش‌های سیاسی- اجتماعی او فرای یک رئیس جمهور، یک رئیس مجلس و حتی یک رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بود.

او روابط عمیق و پیچیده‌ای را در دوران تصدی ریاست مجلس و ریاست جمهوری با گروه‌ها و جناح‌های مختلف سیاسی رقم زده بود و توانسته بود بسیاری از تفکرها‌، روش‌ها‌، سنت‌ها و حتی نیروهای انسانی حاضر در بدنه مدیریتی کشور را مطابق میل خود پایه‌ریزی کند، چنانکه بسیاری معتقدند که نگاه لیبرالی دولت او در سالهای 70 آنقدر در کشور تعمیق شده که حالا بعد از گذشت 20 سال از آن دوران همچنان اثراتش بر کشور سایه افکنده اشت.

هاشمی رفسنجانی اما در این سال های اخیر و با توجه به فاصله‌ای که با جناح راست کشور و به عبارت امروزی اصولگرایان گرفته بود آن جایگاه فرا جناحی خود به عنوان نقطه ثقل فعالین و گروه های سیاسی را از دست داده بود و بیشتر به عنوان یک لیدر سیاسی برای جریان منتقد حاکمیت تعریف می شد و به قول یکی از فعالین با سابقه کشور هاشمی در این سال ها نقش واگن آخر قطار انقلاب را بازی می کرد و هر کسی که در معرض خروج از این قطار قرار می گرفت را حفظ و در خود جای می‌داد.

هاشمی آنقدر سیاستمدار بود که علی رغم کارنامه نامتجانس و پر از خطای ریاست جمهوری و از دست دادن محبوبیت مردمی و پس از شکست های پیاپی که از گروه های مختلف از اصلاح‌طلبان تا احمدی نژاد و اصولگرایان خورد، توانست در این سال‌های اخیر مجددا وجهه سیاسی خود را در میان برخی اقشار مردمی بازسازی کند و دوباره به عنوان المانی اثر گذار در کشور مطرح شود، چنانکه در سال 92 و همانگونه که خودش گفته بود به عنوان عامل اصلی پیروزی حسن روحانی به حساب آمد و در سال 94 نیز با اختلاف معنی داری به عنوان نفر اول انتخابات خبرگان تهران وارد این مجلس شد.

حالا اما همه این نقش هایی که اکبر هاشمی رفسنجانی در این سالها بازیگر آنها بوده بدون صاحب باقی مانده و خیلی ها به دنبال این هستند که بدانند چه فرد یا افرادی می توانند پس از هاشمی جایگاه حقوقی و حقیقی او را در کشور و میان گروه های سیاسی پر کنند، مسئله‌ای که در  بیان بسیاری از کارشناسان با یک سوال بسیار جدی و مهم روبروست. سوالی که گفته می‌شود باید قبل از هر بررسی و تحلیلی به آن پاسخ داده شود.

آن سوال این است که آیا هم اکنون در میان فعالین سیاسی و اجتماعی کشور فردی وجود دارد که دارای همه ویژگی های منحصر به فرد هاشمی باشد؟

پاسخ به این سوال البته در عین پیچیدگی، شاید یک جواب کلی هم داشته باشد، و آن این است که جایگاه هاشمی در کشور دارای دو بعد حقوقی و حقیقی بود، بعد حقوقی شامل ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام است و جایگاه حقیقی آن، همان ریش سفید جریان اصلاحات،‌کارگزاران و اخیرا اعتدال است، و قطعا در این بین پیدا کرد فردی برای حضور در جاگیاه حقوقی هاشمی قطعا ساده‌تر از یافتن شخصی برای جایگاه حقیقی وی خواهد بود.

در بخش اول این نوشتار تلاش می‌شود جایگاه حقوقی آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی بررسی و گزینه های مطرح برای جایگزینی وی ارزیابی شوند.

 هرچند بسیاری از کارشناسان سیاسی معتقدند که طی یک سال اخیر و با تغییراتی که در روند فعالیت شورایی، زنجیره تصمیمی گیری و حتی مدل طرح موضوعات در مجمع تشخیص مصلحت نظام ایجاد شده است، ریاست این مجمع مانند گذشته آنقدر نقش اساسی و مهمی در پیش برد امور و جهت دهی به مسائل ندارد اما باز هم به عنوان ریاست جمعی از ریش‌سفیدان دوران انقلاب به عنوان مسئولیتی مهم و استراتژیک حائز اهمیت است.

هاشمی رفسنجانی در سالهای اول و البته پس از تغییراتی که در قانون اساسی سال 68 و تشکیل مجدد مجمع تشخیص صورت گرفت و در روزهایی که خود تصدی قوه مجریه کشور را نیز بر عهده داشت، به عنوان ریاست مجمع هم ایفای نقش می کرد و حتی بعد از دوران واگذاری صندلی ریاست جمهوری، او همچنان صاحب کرسی ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام باقی ماند.

حالا برخی با توجه به همین مسئله پیش بینی می کنند که رهبر انقلاب در احکام جدیدی که برای اعضای این مجمع طی یکی دو  ماه آینده صادر خواهند کرد جایگاه ریاست این مجمع را به رئیس‌جمهور یعنی حسن روحانی خواهند سپرد.

حسن روحانی 68 ساله؛ برای سالها ریاست مرکز تحقیقات مجمع تشخیص مصلحت نظام را در دست داشته و از نزدیک ترین افراد به هاشمی رفسنجانی بوده است.

در مقابل اما عده ای هم هستند که می گویند آن تقارن مسئولیت‌های هاشمی در دوران ابتدایی تشکیل مجمع بعد از جنگ تحمیلی به خاطر ویژگی‌های فردی بود چه آنکه اگر هاشمی سمت ریاست جمهوری را هم بر عهده نداشت، به احتمال قوی با تجارب و حجایگاهی که داشت به عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب می‌شد، جایگاهی که امروز حسن روحانی به هیچ عنوان نه در بین مردم، نه جناح های سیاسی اصلاح طلب و اصولگرا دارای آن نیست.

این عده از گزینه‌های دیگری که واجد شرایط، تجربه و اعتبار لازم سیاسی برای تصدی ریاست مجمع تشخیص باشند نام می‌برند.

گزینه هایی که بر عکس حسن روحانی دارای ظرفیت حکمیت و ایجاد تعادل میان جریانات کشور، قوای سه گانه و حتی نیروهای مسلح باشند و بتوانند برخی مسئولیت‌های این مجمع در سیاستگذاری و تنظیم روابط بین قوا را سامان دهند.

در میان همه این گزینه ها نام آیت الله سید محمود هاشمی شاهرودی رئیس  سابق قوه قضائیه و رئیس کنونی هیئت عالی تنظیم و حل اختلاف قوا به چشم می خورد. او بسیاری از تجارب و وجوه کارکردی و سیاسی هاشمی را داراست و البته از وجود برخی وجوه سیاسی او هم محروم است.

او سالها تجربه کار در جمهوری اسلامی را داراست و از نفوذ ویژه‌ای نیز در میان مسئولین کشور و فعالین سیاسی برخوردار است.

گزینه بعدی اما علی اکبر ناطق نوری رئیس دفتر بازرسی مقام معظم رهبری است، رئیس چهارمین و پنجمین دوره مجلس شورای اسلامی است.

او مانند هاشمی البته اندکی کمتر در این سالها از جمع راست‌گرایان سنتی فاصله گرفته و حالا در میان اصلاح طلبان هم دارای اعتبار قابل توجهی است و در دوران فقدان رئیس فقید این مجمع ممکن است که جایگزین او بشود.

گزینه بعدی اما شخصیتی متفاوت تر از دو گزینه قبلی دارد. آیت الله محمد یزدی رئیس اسبق قوه قضائیه همواره به عنوان یک راست گرای سنتی تعریف می شده است و حالا هم همان جایگاه را داراست.

آیت الله محمد یزدی با ویژگی های منحصر به فرد علمی، سیاسی و مبارزاتی از دوران قبل از انقلاب اسلامی همراه انقلابیونی بوده که برای پیروزی در تلاش بوده اند و بعد از انقلاب نیز مسئولیت های مهمی را در کشور بر عهده داشته است، از جمله اینکه او بعد از آیت الله مهدوی کنی توانسته بود در جایگاه ریاست خبرگان رهبری ایفای نقش کند.

آیت الله یزدی در انتخابات اخیر از قرار گرفتن در جمع راه یافتگان به مجلس خبرگان رهبری بازماند و حالا در شرایطی که رهبری انقلاب فقدان او را برای مجلس خبرگان یک خسران ارزیابی می کنند، از شانس بالایی برای ایفای نقش در جایگاه ریاست خبرگان رهبری برخوردار است.

گزینه آخر با وجود اینکه ملبس به لباس روحانیت نیست، اما در نگاه برخی کارشناسان خوش‌بین دارای ظرفیت تکیه زدن بر صندلی ریاست مجمع تشخیص است. او سالها وزیر هاشمی رفسنجانی بوده و پس از خروج حسن روحانی از مجمع تشخیص جایگزین او در مرکز تحقیقات این مجمع شده است. علی اکبر ولایتی از گذشته رابطه نزدیکی با هاشمی رفسنجانی، ناطق نوری و حسن روحانی داشته است و از طرفی همچنان در میان برخی اصولگرایان محبوب است. او اما نسبت به هاشمی در هر دو منظر کارکردی و اعتبار سیاسی محدودیت هایی از جمله مسئله انتخابات سال 92 و عدم تمکین به رای شورای اصولگرایان را دارد و همچنان مغضوب برخی از آنهاست.

گزینه های بعدی اما از شانس کمتری نسبت به هاشمی شاهرودی، حسن روحانی، علی اکبر ناطق نوری و محمد یزدی برخوردار هستند، گزینه هایی که شاید در وهله اول به دلیل اینکه یا مسئولیت قوای سه گانه را برعهده نداشته یا در میان روحانیون و مردم دارای جایگاه ویژه ای نیستند نتوانند به راحتی مسئولیت ریاست این مجمع را به طور کامل ایفا کنند.

ارسال نظر

  • مخاطب شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۵ ۱۸:۵۱:۱۶
    پاسخ 0 |

    با سلام لطفا در مورد هدر رفتن آب های زیرزمینی که برای ساخت مترو در میادین مختلف شهر تهران به صورت شبانه روزی رخ می دهد گزارش تهیه کنید. این هدر دادن آب های زیر زمینی در صورتی است که حدود 40 درصد آب مصرفی تهران از آب های زیرزمینی تامین می شود. توضیح اینکه شرکت های وابسته به مترو در تمام نقاط تهران به وسیله ژنراتورهای قوی به طور شبانه روزی آب های زیرزمینی را از قعر زمین بیرون آورده و در جوی های فاضلاب رها می کنند.

  • صادق پورحسین معلم باز نشسته تبریزی دوشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۵ ۸:۴۸:۳۷
    پاسخ 0 |

    به نظر ما با توجه به پاک دستی حضرت ایت الله شاهرودی و سابقه حل اختلاف بین قوا ایشان بهترین گزینه برای ریاست مجمع و بعد از ایشان ایت الله یزدی در اولویت باید باشد.اما اگر غیر از معمم باشد بهترین گزینه اقای احمدی نژاد هستند که بنا به محتوای ابلاغ حکم مقام معظم رهبری در انتصاب ایشان ه داشتن تجربه و استفاده مجمع از تجربه های او اشاره شده است.

چرا سلبریتی‌های ایرانی باید بیش از همه نگران ورود «پول کثیف» به سینما باشند؟

پول کثیف و سینمایی که شاید دیگر نباشد!/ ورود سرمایه‌های مشکوک چه تاثیری بر آینده صنعت فیلمسازی در ایران خواهد داشت؟

ابوبکر بغدادی در پیام روز گذشته خود چه گفت؟

ابوبکر بغدادی خلیفه خودخوانده گروه تروریستی وهابی داعش برای نخستین بار بعد از سال ۲۰۱۴ در برابر دوربین ظاهر شد. آخرین بار او در میانه سال ۲۰۱۴ در خطبه‌ای در مسجد نوری موصل، خلافت خود را اعلان کرده بود و از آن پس هیچ تصویری از وی منتشر نشده بود.

​کنکاشی پیرامون مفهومِ «دینداران در خدمت جامعه»

ضعفِ جدی در بازنمایی رسانه ایِ صحیح (و نه شتاب زده و هیجان زده با چاشنی التهاب و اثبات) فعالیت ها و دغدغه های این طیف و از سوی دیگر پررنگ شدنِ برخی ضعف ها و خطاها در معدود و محدود بخش ها و چهره های این طیف عامل دیگری است که به شکل گیری تصورِ فاصله میان جامعه و دینداران منجر شده است. فاصله ای که در مدل های تندتر دشمنی نیز تصویر می شود.

تظاهرات گسترده اهالی دیرالزور علیه اشغالگری کردها

اهالی شهرها و روستاهای تحت سیطره شبه‌نظامیان کرد در بخش شرقی استان دیرالزور، طی سه روز اخیر علیه اشغالگری کردها به شورش و تظاهرات دست زده‌اند. این اعتراضات ابتدا از تجمع اعتراضای روز شنبه در شهر «البصیره» آغاز شد.

مهم‌ترین مطالب سرویس

توصیه‌های اندیشکده آمریکایی «گروه بحران» چیست؟
آیا روحانی و ظریف به دنبال مذاکره با ترامپ هستند؟
رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار هزاران نفر از کارگران:
توطئه آمریکا در قضیه نفت بی‌پاسخ نمی‌ماند
آمریکا باید منتظر بزرگترین شکست تاریخ خود باشد!
عدم تمدید معافیت‌های تحریمی علیه ایران؛ کارت آخر کدخدا رو شد
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس:
احیا عجولانه وزارت بازرگانی، دردسرساز است
فرمانده معظم کل قوا در دیدار فرماندهان ارتش و نیروی زمینی:
کاری که دشمن را عصبانی کند درست است
فیلم: اعتراض عضو کمیسیون کشاورزی به تشکیل دوباره وزارت بازرگانی؛
احیا وزارت بازرگانی موجب افزایش واردات خواهد شد
عضو کمیسیون عمران در گفت‌وگو با نسیم آنلاین:
احیا وزارت بازرگانی تولید را زمین گیر می‌کند
تبعات تروریستی نامیدن سپاه برای واشنگتن چیست؟
۱۵‌طرح مقابله با اقدامات آمریکا در مجلس
رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار شرکت کنندگان در مسابقات بین‌المللی قرآن کریم
نفس های آخر دشمن است
  • پر بیننده‌ترین
  • پر بحث‌ترین