نسیم آنلاین بررسی می‌کند

نان کانون وکلا در روغن آزمون وکالت

مشکلات بازار وکالت در گرو مشکل فرهنگی یا انحصارطلبی؟

جدول

مردم بخاطر زیاد بودن حق‌الوکاله‌ها به وکلا مراجعه نمی‌کنند. کمبود وکیل دلیل اصلی این گرانی است و این در حالی است که هر سال هم ظرفیت آزمون وکالت کمتر می‌شود.

 

نسیم آنلاین: امروزه تنها 10 درصد پرونده‌های قضایی در محاکم با حضور وکیل بررسی می‌شود. به عبارت دیگر از هر ٢٠ پرونده یکی از آن‌ها وکیل دارد. مشکلی که می‌تواند موجب تضییع حق بسیاری از مراجعه کنندگان به دادگاه و بیکاری تعداد زیادی از وکلا در کشور باشد. در پاسخ به علت به وجود آمدن این مشکل تحلیل‌های گوناگون و بعضا متناقضی به گوش می‌رسد.

  «محمدرضا کامیار» عضو هیات مدیره کانون وکلای مرکز  علت پایین بودن تعداد پرونده‌های دارای وکیل را فقدان اعتقاد و فقدان فرهنگ مراجعه به وکیل دانسته و در پاسخ به این سؤال که چرا به مردم مراجعه نمی‌کنند، اینگونه پاسخ می‌دهد: «شاید همان دلایلی که سالیان قبل باعث شده بود مردم خوددرمانی را به‌جای رجوع به پزشک انتخاب کنند اینجا هم صادق باشد. سیاست تبلیغاتی رسانه‌های رسمی و مقامات قضایی نیز بعضاً ایجاد بدبینی نسبت به جامعه وکالت است و برخی محافل هم تلاش در ترویج تصور بی‌نیازی به وکیل دارند». بسیاری دیگر از صاحب نظران که عمدتا از مسئولان سطح بالای «اسکودا» (اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران) هستند نیز بر همین عقیده بوده و مشکلاتی مانند بیکاری وکلا را نیز با همین منطق توضیح می‌دهند.

  در مقابل عده‌ی دیگری معتقدند بالا بودن هزینه خدمات حقوقی، پایین بودن کیفیت، متنوع نبودن و بسیاری مشکلات دیگر علت مراجعه نکردن مردم به وکلا بوده و دلیل اصلی وجود چنین مشکلاتی، کمبود تعداد وکلا در کشور است. این افراد انحصار آزمون وکالت در دست کانون وکلا به عنوان یک نهاد ذی‌نفع را علت اصلی بروز مشکلات حوزه وکالت می‌دانند.  یحیی کمالی پور -عضو هیات رییسه کمیسیون قضایی مجلس- می‌گوید: سختگیری های کانون وکلا حق بسیاری از فارغ التحصیلان حقوق را ضایعکرده و وقت آن رسیده که با تدوین طرحی جامع واصولی به سمت و سوی ایجاد وحدت رویه واحد در جهت ساماندهی جامعه وکلا و حذف انحصار کانون وکلا گام برداشت.

مشکلات بازار وکالت در گرو مشکل فرهنگی یا انحصارطلبی؟

   بعضی از مسئولان مربوط ادعا می‌کنند: «کشور ما ازنظر تعداد وکیل در حد استاندارهای دنیاست». حال آنکه به ازای هر ده هزار پرونده در ایران 63 نفر وکیل وجود دارد، این عدد برای کشورهایی مانند آلمان و انگلیس به ترتیب 415 و 504 و برای توسعه‌یافته‌ترین ایالت آمریکا یعنی ایالت کالیفرنیا 266 است.

مقایسه تعداد وکلا در ایران به ازای تعداد پرونده با کشوررهای توسعه یافته

  آزمون وکالت بزرگترین سد دانش‌آموختگان حقوق برای دستیابی به شغل وکالت است. این آزمون که متصدی برگزاری آنکانون وکلای دادگستری است، تنها مرجع صدور پروانه وکالت برای متقاضیان است. باتوجه به افزایش سالانه تعداد پرونده‌های ورودی به قوه‌قضائیه، طبیعتا نیاز به وکلا نیز افزایش یافته و ظرفیت قبولی‌های این آزمون باید افزایش پیدا کند اما با نگاهی به آمارها متوجه کاهش سالانه ظرفیت آزمون وکالت می‌شویم.

نمودار ظرفیت پذیرش آزمون وکالت از سال 1391 تا سال 1395

  سوال از چرایی چنین رویدادی، ناگزیر مسئله تعارض منافع را به میان می‌آورد. آیا کانون وکلا با وجود گره خوردن منافع‌اش با افزایش یا کاهش تعداد وکلا، می‌تواند مواجهه‌ای عادلانه و با در نظر گرفتن منافع کشور با آزمون وکالت داشته باشد؟ در آمریکا و ایالات آن کانون وکلا فقط بازوی اجرایی این سیاست‌ها بوده و هیچ ابزاری برای تاثیرگذاری در این حوزه ندارد.

  نکته‌ی دیگر اینکه با دست‌کاری در نمره‌ی قبولی آزمون نیز می‌توان انحصار ایجاد کرد، به‌طوری‌که نمره به حدی بالا تعیین شودکه افراد بسیار کمی قبول شوند؛ اما در کالیفرنیا نمره‌ی قبولی را نیز دیوان عالی تعیین کرده است و حتی سوالات آزمون نیز باید به تائید این دیوان برسد؛ بنابراین هیچ‌گونه ابزاری برای اعمال انحصار در دست کانون وکلا نیست. درنهایت این دیوان عالی است که پروانه وکالت را اعطاء کرده و یا باطل می‌کند.

خروج از وضعیت فعلی در گروی از بین بردن انحصار

  امتداد این انحصار را می‌توان در تفاوت فاحش میانگین درآمد وکلا و میانگین درآمد سالانه سایر مردم مشاهده کرد، مسئله‌ای که ممکن است کانون وکلا نتواند در سیاست‌گذاری‌های خود از آن چشم‌پوشی کند. باتوجه به آمارهای منتشر شده از بانک مرکزی، هر خانوار ایرانی در سال گذشته به طور متوسط درآمدی در حدود 39 میلیون تومان داشته است، این در حالی است که وکالت با درآمد متوسط سالانه ۷۲ میلیون تومان از جمله‌ی مشاغل پردرآمد محسوب می‌شود.

  بهبود اوضاع بازار وکالت نیازمند تغییراتی از جمله، جریان آزاد اطلاعات، ورود آزاد به حوزه خدمات حقوقی، نامحدود بودن ارائه دهندگان و دریافت کنندگان خدمات و... است که دستیابی به آن‌ها وابسته به اصلاح روند آزمون وکالت و رفع انحصار کانون وکلاست.

محمدهادی علیمردانی

ارسال نظر

چرا سلبریتی‌های ایرانی باید بیش از همه نگران ورود «پول کثیف» به سینما باشند؟

پول کثیف و سینمایی که شاید دیگر نباشد!/ ورود سرمایه‌های مشکوک چه تاثیری بر آینده صنعت فیلمسازی در ایران خواهد داشت؟

ابوبکر بغدادی در پیام روز گذشته خود چه گفت؟

ابوبکر بغدادی خلیفه خودخوانده گروه تروریستی وهابی داعش برای نخستین بار بعد از سال ۲۰۱۴ در برابر دوربین ظاهر شد. آخرین بار او در میانه سال ۲۰۱۴ در خطبه‌ای در مسجد نوری موصل، خلافت خود را اعلان کرده بود و از آن پس هیچ تصویری از وی منتشر نشده بود.

​کنکاشی پیرامون مفهومِ «دینداران در خدمت جامعه»

ضعفِ جدی در بازنمایی رسانه ایِ صحیح (و نه شتاب زده و هیجان زده با چاشنی التهاب و اثبات) فعالیت ها و دغدغه های این طیف و از سوی دیگر پررنگ شدنِ برخی ضعف ها و خطاها در معدود و محدود بخش ها و چهره های این طیف عامل دیگری است که به شکل گیری تصورِ فاصله میان جامعه و دینداران منجر شده است. فاصله ای که در مدل های تندتر دشمنی نیز تصویر می شود.

تظاهرات گسترده اهالی دیرالزور علیه اشغالگری کردها

اهالی شهرها و روستاهای تحت سیطره شبه‌نظامیان کرد در بخش شرقی استان دیرالزور، طی سه روز اخیر علیه اشغالگری کردها به شورش و تظاهرات دست زده‌اند. این اعتراضات ابتدا از تجمع اعتراضای روز شنبه در شهر «البصیره» آغاز شد.

مهم‌ترین مطالب سرویس

کوتاه از آشپزخانه موکب حضرت علی‌ابن‌موسی‌الرضا(ع) در مناطق سیل زده خوزستان
این بیست و سه نفر 
آزمون ارشد ۲۳ و ۲۴ خرداد برگزار می شود
کنکور ارشد به تعویق افتاد
بخند...بیشتر... آهاان...یک...دو...سه...
گذری بر فرآیند آتلیه‌ای شدن فرزندان
به بهانه سیل در استان‌های مختلف کشور
اگر این میزان باران در ژاپن ببارد چه مى‌شود؟
آیا گذشته‌گرایی تاثیری در زندگی و آینده‌مان دارد؟
شهر غرق در نوستالژی
توضیجات قاضی مسعودی مقام درباره سوبرداشت از پرونده ۶.۵ میلیارد یورویی پتروشیمی
۱۰۰هزار میلیارد تومان رقم اخلال در نظام اقتصادی است نه تحصیل مال
  • پر بیننده‌ترین
  • پر بحث‌ترین